Wil men zich spiritueel ontwikkelen, dan is inzicht in motivaties en systemen een belangrijk aspect. Herkennen wat niet zuiver of heel is, wat past en wat niet meer past, betekent gelijkertijd zien wat wenselijk is en dit stapsgewijs gaan toepassen. Dit uit zich op individueel én maatschappelijk niveau, want het één staat niet los van het ander. De mens ís de maatschappij, en daarbij hoort een gigantisch netwerk van cultuurgebonden conditioneringen dat zich heeft verweven in alle lagen van het aards bestaan.

 

Ik, jij, wij...

Het begrip 'Ascensie' betekent leven vanuit de eigen Essentie. Leven vanuit de essentie betekent jezelf vormgeven vanuit zelfvertrouwen, de eigen waarheid, zelfliefde, zelfrespect, eenheidsbewustzijn, gezondheid en innerlijke vrede. Wanneer men voor langere tijd ‘buiten zichzelf’ heeft geleefd en in een negatieve spiraal terecht is gekomen, heeft men het gevoel dat het tijd is voor een ‘drastische verandering’. Veel mensen noemen dit ijkpunt een spirituele ‘burn-out’.

Om te kunnen leven in de voorgestelde, euforische stroom van vreugde, liefde, geluk en tijdloosheid, moet men in feite de algehele levensbeleving 180 graden gaan omdraaien. Dat is niet niks. Wil men deze staat van ‘zijn’ bereiken, dan is er sprake van een complete transformatie, die in sommige situaties ook heel ingrijpend en intensief kan zijn, want de omgeving krijgt plotseling te maken met een 'ander' persoon. Dit kan voor de omgeving enorm confronterend zijn, ten opzichte van de eigen gedragsmechanismen.

Tijdens het ontwikkelingsproces naar een 'nieuw mens' wordt oud gedrag losgelaten en nieuw gedrag aangeleerd. Dit wordt geïntegreerd in het dagelijks leven, geoefend en getoetst in de nabij omgeving en daarna in de samenleving. De foto hierboven geeft weer hoe dit principe werkt: de kern is wat men zelf is, in de volgende kring wordt de nieuwe 'ik' uitgedragen in de nabije omgeving zoals gezin, relaties en familie. De buitenste kring stelt de samenleving voor met sociale contacten, werk, enzovoorts. Voor de 'transformatie' werkte dit principe van buiten naar binnen, wat tevens duidelijk maakt waarom men zichzelf kan 'verliezen'. Meningen en verwachtingen van anderen zijn dan belangrijker geworden dan de eigen waarheid.

 

conditionering

Aangeleerde denkbeelden

Wil men spiritueel groeien, dan is inzicht in eigen motivaties belangrijk. Oude gedragspatronen gaan plaats maken voor nieuwe reactiepatronen. Conditioneringen zijn de aangeleerde ‘gewenste’ gedragingen die vanuit de omgevingsbehoefte zijn opgelegd (dus niet primair vanuit de eigen behoefte) en deze bevinden zich op alle lagen van het bestaan; het gezin, de familie en generaties, de omgeving waar men opgroeit, school, vrienden en werk, maar ze zijn ook ontstaan door de cultuur, de periode waarin men is opgroeit en door gebeurtenissen op wereldwijd niveau. Vanuit een bepaalde behoefte kan men zichzelf van alles (laten) overtuigen, later in het leven blijkt vanzelf of die denkbeelden daadwerkelijk van toegevoegde waarde zijn.

Bij een nieuwe wereldbeleving komt de wens naar vrede tussen alle mensen. Vanuit het eenheidsbewustzijn komt een nieuwe perceptie, één die de Mayacultuur benoemd als: Ík ben een andere jij'. Om vrede te bereiken zullen de algemene en gangbare maatschappelijke overtuigingen moeten worden afgebroken. Het wordt interessant als ook de cultuurgebonden programmering wordt beschouwd vanuit de allesomvattende wetenschap dat dit complexe netwerk van conditioneringen invloed heeft in alle lagen van het bestaan, evenredig gekoppeld aan gewenste vaardigheden, spiegels en tegenstellingen.

Cultuur als begrip staat voor 'een evoluerend systeem van, van generatie op generatie en binnen een groep mensen aan elkaar doorgegeven, waarden, normen en leefregels'. Cultuur is dus aangeleerd en niet aangeboren, al lijkt dit soms wel het geval omdat het met de paplepel is ingegoten. Men heeft zich vaak zo met de eigen cultuur vereenzelvigd, dat men pas in contact met afwijkende culturen merkt hoe richtinggevend of gedragsbepalend de eigen cultuur eigenlijk is.

 

 eigen wijs

De cultuur van Ei-gen-wijsheid

Voor Nederlanders zijn de principes, de normen en waarden van de familie zelden nog een struikelblok in het volgen van de eigen richting, men wilt de oude conditioneringen loslaten. Veel kinderen en jongeren van nu ageren nog sterker tegen het gezag vanuit verouderde overtuigingen. Het is een typisch Nederlandse cultuur met daarbinnen de subcultuur van de opgroeiende jeugd.

Voor een Moslim bijvoorbeeld, is loslaten van de cultuurgebonden conditionering een heel ander verhaal. Dit betreft het loslaten van de familie en alle mensen in het leven, want zij behoren tot die ene vaste kern waar het leven om draait en waar het geloof als basisgedragscode wordt gehanteerd.

Nederlanders kennen een toenemende behoefte om de wereld te verkennen, velen hebben familie in het buitenland. Er wordt kennisgemaakt met andere culturen; de inwoners en hun gewoontes. Elementen van de andere cultuur worden overgenomen en geïntegreerd in het eigen leven als blijkt dat dit een persoonlijke behoefte vervult, men ervaart hierdoor een verbetering in kwaliteit van leven. Bij thuiskomst wordt dit nieuwe levensaspect enthousiast met anderen gedeeld. Vervult het ook een gemeenschappelijke behoefte, dan verspreidt deze nieuwe aanwinst zich snel als een lopend vuurtje. Spiegelneuronen worden overal geactiveerd.

Nederland kent vele culturen en er zijn in ons land nog vele ogenschijnlijke verschillen te transformeren naar overeenkomsten, wil men als ware eenheid samenleven. Dit vergt een andere manier van benaderen: ieder mens is gelijk. Dit is het uitgangspunt van waaruit de samenleving kan worden opgebouwd. In de multiculturele wijken van de Nederlandse grote steden zijn in de loop van de tijd subculturen ontstaan waar eenheid en acceptatie wel de norm is. De omstandigheden hebben de behoefte aan eenheid gecreëerd en andere waarden, vaardigheden en gewoontes zijn door de jaren heen geïmplementeerd. Men ervaart hierdoor een verbetering in de kwaliteit van leven.

 

Evolutie

Programmering door afkomst

Kennis van de eigen cultuur en diens gevoeligheden is minstens zo belangrijk als kennis van andere culturen om eenheid te bevorderen. Een grote fixatie op verschillen heeft een verkrampte houding als gevolg. Alle menselijke culturen hebben veel gemeenschappelijke eigenheden. Om een goede verstandhouding te bevorderen is het belangrijk open te staan voor de overeenkomsten tussen elkaar.

Ieder mens, waar ook ter wereld, heeft een relatie met de natuur, de medemens, de tijd en met zichzelf; mentaal, spiritueel, fysiek en sociaal. De mens, waar dan ook, hoe oud dan ook, heeft ontwikkelingsbehoeften en streeft in basis naar vrede, naar een zorgeloos, vreugdevol en gezond leven. Ieder mens wordt geacht te leven binnen het stramien van het maatschappelijke aanbod, of dit aansluit op de persoonlijke behoefte of niet. Ieder kind wilt spelen met elk ander kind tot de omgeving zegt dat er verschillen zijn, dan verdwijnt het eenheidsgevoel. Ieder mens draagt in de kern de Universele waarden van eenheid, naastenliefde en respect.

Culturen veranderen, omdat mensen veranderen en mensen veranderen omdat culturen veranderen. Wat men van jongs af aan heeft aangeleerd en binnen de familiegebonden cultuur geldend is, wordt vaak als iets vanzelfsprekend ervaren. Het bemoeilijkt de herprogrammering aangezien deze conditionering tijdens alle ontwikkelingsfasen op meerdere levensaspecten aanwezig is en zich ook verder uitbreidt.

Wat voor de één normaal is, is voor de ander overdreven of vreemd. De bronnen voor de mentale programmering bevinden zich in de sociale omgeving. De programmering loopt vanaf de kindertijd, via familie, buurt en school, vrienden en werk tot het nu. Alle voortbrengselen van de sociale omgeving, zowel hoogstaande als minder hoogstaande, zowel gewone als zeer bijzondere gewoonten kunnen we hieronder rekenen. Hoe en wat men eet, hoe men met elkaar omgaat en met wie men omgaat, hoe emoties worden getoond en of ze mogen worden getoond, hoe men praat, kleedt en in welke waarden of godsdienst men gelooft.

De manier van denken, handelen en voelen heeft zich vastgezet in de persoonlijkheid. Door de afkomst is de mens mentaal geprogrammeerd en het is de vraag in hoeverre de cultuurgebonden conditionering impact heeft in de persoonlijke en maatschappelijke belevingswereld. Aangeleerde angst voor het onbekende en afwijkende, door het benadrukken van de verschillen in culturen, heeft in de geschiedenis geleidt tot vele conflicten en oorlogen.

 

collectief bewustzijn

Collectieve programmering

Vanuit de basis gaan herprogrammeren blijkt ook de oplossing te zijn voor eenheid binnen alle culturen. Cultuur in de betekenis van mentale programmering is nooit iets van één persoon. Alle mensen levend in dezelfde sociale omgeving, delen in mindere of meerdere mate dezelfde cultuur. Cultuur is dus de collectieve programmering die de leden van een groep onderscheidt met die van een andere groep.

Waarden zijn het hart van een cultuur en ze vormen de collectieve manier van denken. Het is als de 'heilige ruimte', de blauwdruk van de cultuur van waaruit de gedragsregels worden ontwikkeld. Dit kan weer verweven zijn met conditioneringen op andere lagen. Dan zijn er subtiel oordelen aan gekoppeld ten opzichte van andere culturen. Voorbeelden hiervan zijn: 'Wij doen dit nu eenmaal zo, omdat zo is', of: 'wij vinden dít belangrijk'. Vanaf het eerste levensjaar hoort men al wat hoort en niet hoort, het begin van de conditionering.

Vele lagen van mentale programmering hebben zich om de kern van de eigen waarden gevormd. Het principe van de ui kan men herkennen in families, in religies, in leefomgevingen, leeftijdsgroepen, maatschappij, landen en in het eigen Zijn. Het helingsproces van herprogrammering kan men voorstellen als het afpellen van de ui, het is de spirituele terugkeer naar de Bron waarin de Universele waarden zijn genesteld. Beiden kunnen bovendien een flinke huilbui veroorzaken.

Nederlanders kennen een zekere ik-gerichtheid ten aanzien van andere culturen waardoor het moeilijk voor te stellen is dat andere culturen een andere en betere oplossingen kunnen hebben. Daarnaast is de Nederlandse cultuur ook behept met de collectieve eigenschap van het 'bemoederen'. Dit zorgzame aspect, waardoor verantwoordelijkheid wordt ervaren ten opzichte van alles en iedereen komt in botsing met culturen die een hoge mannelijke energie bevatten. Nederland als cultuur is mondiaal gezien vrij uniek doordat zij enerzijds een sterke mannelijke ik-gerichtheid heeft en anderzijds vrouwelijke zorgzaamheid. Het lijkt een fatale combinatie, maar het tegendeel is waar. Het mannelijke en vrouwelijke principe is binnen de cultuur gelijkwaardig, ze zijn echter (nog) niet versmolten.

Nederlanders blijken minder moeite te hebben met onduidelijkheid dan in andere culturen het geval schijnt te zijn. Wellicht ligt de oorzaak hiervoor in het feit dat de Nederlandse cultuurgebonden conditioneringen - door afkomst- minder sterk geankerd zijn dan die in een fijnmazige cultuur, er staat nergens echt beschreven hoe en waarom men zich op een bepaalde manier moet gedragen. Nederlanders lijken hierdoor in de ogen van andere landen vrijgevochten. Dat dit niet werkelijk zo is blijkt uit de vele informele gedragsregels, onuitgesproken verwachtingen en groepscodes die er uit zijn ontstaan. Met name de jeugd kan dit bevestigen, dit blijkt uit de toenemende opvoedingsproblemen door behoefte aan helderheid en structuur.

Tegenstellingen dagen uit tot evenwichtigheid en eenheid, in alle processen en systemen bevindt zich een tegenstelling of spiegelbeeld. Dit spiegelbeeld ervaart in diens belevingswereld dezelfde spiegelbeelden. Wanneer de perceptie op het eigen beeld verandert, verandert ook het zelfbeeld in het spiegelbeeld.

 

spiegelbeeld

Tegenstellingen gespiegeld

Nederland is door de jaren heen een multiculturele samenleving geworden. Deze grote en snelle toename van het aantal culturen en het aantal mensen met een niet-Nederlandse cultuur in de Nederlandse samenleving hield helaas lang geen gelijke tred met de wederzijdse acceptatie en integratie. Men werd steevast door de overheid en media in twee kampen geduwd: de autochtonen en de allochtonen.

Door de autochtonen is veel geschreven over de problemen met deze nieuwkomers in onze samenleving; positieve effecten werden nauwelijks vermeld. De angst voor zogenaamde buitenlanders of minderheden is structureel gevoed, de reden hiervoor mag duidelijk zijn. Verder is er door de nieuwkomers in Nederlander zelf weinig geschreven of zijn de mogelijkheden voor publicaties tegengewerkt, en die kans is groot. Daardoor domineert de Nederlandse (opgelegde) mening en vallen vooral de verschillen tussen allochtonen en Nederlanders op.

Beiden culturen worden in de communicatie beïnvloedt door eenzijdige beeldvorming. De fixatie in literatuur en media op het feit dat beiden zeer afwijkend zijn van elkaar heeft geleidt tot misvorming van het neutrale begrip allochtoon. Publiciteit over allochtone bevolkingsgroepen zijn zelden inzichts- en begripsbevorderend. Het begrip allochtoon is een synoniem geworden voor problematisch en minderwaardig.

Veelal heerst er in Nederland als gevolg van het bovenstaande mechanisme veel schijntolerantie. Acceptatie heeft meer te maken met beleefdheidsprincipes of met het feit dat men graag aardig of tolerant gevonden wilt worden. Er mogen geen vooroordelen zijn, echter het erkennen is iets anders dan het begrijpen en ernaar leven. Uit angst voor miscommunicatie wordt de voorkeur gegeven aan geen communicatie.

Wanneer men op negatieve of snelle wijze geconfronteerd wordt met andere waarden en de grenzen van beide culturen kan dit zo een impact hebben dat men juist de eigen cultuurgrenzen gaat bewaken en men zich juist vastklampt aan de eigen waarden, normen en leefregels. Een kat in het nauw maakt rare sprongen. Niet zo verwonderlijk overigens, als men niet meer kan vluchten, gaat men vechten.

Voor de eigen spirituele ontwikkeling is het altijd goed om te weten op welke laag er sprake is van 'conditioneringen' die van invloed zijn geweest op oud gedrag, en welke onuitgesproken verwachtingen en gedragsregels van de omgeving daarin verweven zijn.

 

Cora, 2009 NBN